RSS

Архив рубрики: Հեռավար ուսուցում

9-դաս.փետրվար — 2019

Փետրվարին իրականացվելու  է « Ոչ մետաղներ»-ից  3  նախագիծ՝ «Կարևորագույն  քիմիական  տարրերը                                                    և  նրանց  նշանակությունը մարդկության  համար»   

Փետրվարի  4-ից  8-ը` Նախագիծ 1.Համար մեկ տարրը Տիեզերքում` Ջրածին: Ջրածնի իզոտոպները`պրոտիում, դեյտերիում, տրիտիում: Համար  մեկ  նյութը Երկրագնդում `Ջուր: Լուծույթներ:  Ծանր  ջուր: Ջրածնի  պերօքսիդ: Ջրի ֆիզ. քիմ. և  ֆիզիոլոգիական  հատկությունները:                    Անհատական-հետազոտական  աշխատանք՝<<Ջրածինը  որպես  ապագայի  վառելանյութ:>>

Փետրվարի  11-ից  15-ը`  Լաբորատոր  աշխատանքներ. «Ջրի ֆիզիկականքիմիական  և օրգանոլեպտիկ  հատկությունները: Լուծույթների պատրաստումը  և  լուծված  նյութի   զանգվածային, մոլային բաժնի, մոլային կոնցենտրացիայի  որոշումը»:

Առաջադրանք 1. Որոնք  են  ջրի  ֆիզիկական հատկությունները, թվարկեք….

Առաջադրանք 2. Որոնք  են  ջրի քիմիական  հատկությունները, գրեք  ջրի  փոխազդեցությունը  պարզ  և  բարդ  նյութերի  հետ….

Առաջադրանք 3. Որոնք  են  ջրի  օրգանոլեպտիկ  հատկությունները, թվարկեք…,որն  է  համարվում  մաքուր  խմելու  ջուր…

Առաջադրանք 4. Ջրի  փոխազդեցությունը  ակտիվ  մետաղներից` նատրիումի  հետ, գրեք  ընթացող  ռեակցիայի  հավասարումը….և  հավասարեցրեք  էլեկտրոնային  հաշվեկշռի  եղանակով….

Առաջադրանք 5. Խմելու  սոդայի` նատրիումի   հիդրոկարբոնատի  լուծույթի  պատրաստումը  և  կոնցենտրացիայի  որոշումը…

.Փետրվարի  18-ից  22-ը.

Նախագիծ 2. Թթվածին: Թթվածնի  տարածվածությունը  Երկրակեղևում: Թթվածին  քիմիական  տարրի կայուն  իզոտոպները` 16O, 17O,  18O:Թթվածնի  պարզ  նյութերը` երկթթվածին O2  և  օզոն O3 :
Թթվածնի  շրջապտույտը  բնության  մեջ: Օդի  բաղադրությունը: Լուսասինթեզ:  Թթվածնի ֆիզիկական, քիմիական  և  ֆիզիոլոգիական  հատկությունները: Այրման  ռեակցիաներ:                                                                                                                                      Անհատական-հետազոտական աշխատանք՝ <<Թունավոր  նյութերը  օդում>>:  <<Օզոն, օզոնային  շերտի  քայքայման  պատճառները  և  պայքարի  ձևերը>>:

  • Փետրվարի  25-ից  մարտի 1-ը`  Լաբորատոր  աշխատանքներ. « Օդի  բաղադրությունը:  Թթվածնի  ֆիզիկականքիմիական և օրգանոլեպտիկ  հատկությունները: Այրման  ռեակցիաներ:                                                                                                                                                Նախագիծ 3. Հալոգենների ընդհանուր  բնութագիրը: Քլոր: Քլորաջրածին: Աղաթթու:
  • Անհատական-հետազոտական  աշխատանք՝<<Հալոգենների  և  դրանց  միացությունների  կիրառությունը  և  կենսաբանական  դերը>>:
  • Ուսումնական  նախագծերը   սովորողները կարող են ընտրել անհատապես կամ երկուսով  կատարելու  և  ներկայացնելու  համար

Նախագծերը կազմված  են  սովորողի  կրթական  պատվերը  իրականացնելու   համար  և  ուղղված  են  այն  անհատին,  ում  համար.

  • սովորել` նշանակում է մտածել, ուսումնասիրել, հետազոտել
  • ստեղծագործական աշխատանքը առաջնային  է
  • ազատությունն ու կրթությունն  անանջատ  են:

Անհատի  ոսումնառության  դրդապատճառները  անկասկած  բազմաթիվ  են, սակայն  դրանք  բոլորը  պիտի  հանգեն, մեր  կարծիքով,  մեկ  ընդհանուր նպատակի`   Սովորողները  ձեռք  բերած  գիտելիքները, կարողությունները,   հմտությունները  կիրառեն   և  սեփական  գործունեությունը  դարձնեն ժամանակակից  և  արդյունավետ:

 

Реклама
 

9-րդ դաս. — դեկտեմբեր

Դեկտեմբերի  17-ից- 21-ը՝       Կիսամյակային   գիտելիքի   ստուգում`     «Ամփոփիչ թեստ -2»                                                         Թեմաներ` Անօրգանական  նյութերի  հիմնական  դասերը`  «Օքսիդներ, թթուներ, հիմքեր, աղեր» 

                                              Յուրաքանչյուր առաջադրանքը   0,37 միավոր  է

1.Հետևյալ նյութերից   չորս  սյունակով  առանձնացրեք  օքսիդները, հիմքերը, թթուներն  ու աղերը, նշելով  յուրաքանչյուրի  անվանումը. HNO3,    Na2O,     Cu(OH)2,    Na3PO4,     NO2,      FeO ,      Al(OH)3,    \Ca(NO3)2,      Ba(HCO3)2,       HNO2,       NH4OH,   FeBr3,      HCl,              CO2,      Fe(OH)2,        H2S,        CaSiO3,      NaCl,      H2SO4,       MgO,      NaOH,       H3PO4,       SO3,      KHS,      (NH4)2SO4

           Օքսիդ                 Հիմք             Թթու              Աղ

2. Ո՞ր շարքում  են  գրված  միայն   թթվային  օքսիդների  բանաձևեր.

1)  CO2, Mn2O7,  P2O5, SO3

2)  Al2O3,  K2O,  SO3, CrO

3)  FeO, P2O3, N2O, BaO

4)   CrO3, CO, SrO, Cs2O

3. Ո՞ր պնդումն  է  ճիշտ  ամֆոտեր (երկդիմի)  հիդրօքսիդների  համար.

1)  փոխազդում  են  միայն  հիմքերի  հետ

2)  փոխազդում  են  միայն  թթուների  հետ

3)  փոխազդում  են  և՝ հիմքերի, և՝  թթուների  հետ

4)  չեն փոխազդում  ո՝չ  հիմքերի,  ո՝չ  թթուների  հետ

4. Թթվածնի   քանի՞  ատոմ  կա  ալյումինի  օքսիդի  մեկ  մոլեկուլում.

           1) 5                                            2) 1,806 . 1024                             3)  2                                         4)  3

5.Որո՞նք  են  ոչմետաղ —> թթվային  օքսիդ —> թթու —> աղ  ծագումնաբանական   կապն  արտահայտող  փոխարկումների  շղթայում  համապատասխան   ռեակցիաների   հավասարումների  ձախ  մասերը` ըստ  իրականացման   հերթականության.

ա)  SO2  +  H2O =                                         դ)  H2SO3  +  CaO =

բ)   S + O=                                                    ե)  SO2  +  CaO =

գ)   S  +  H2O =

               1)     բ, ե, դ                               2)  բ, ա, դ                               3)  գ, դ, ե                        4)  ե, ա, գ

6.Ջրածին ստանալու  համար  մետաղական  ցինկի  հետ  ո՞ր  թթուն  են  փոխազդեցության   մեջ  դնում.

1)   խիտ  H2SO4           2)  HCl         3)  խիտ  HNO3           4)  նոսր  HNO3   

     7. Բերված   օքսիդների   զույգերից   որո՞նք   են   փոխազդում   միմյանց   հետ.                                                                                                                        1)  Na2O  և  N2O5             2)  BaO  և  CO2            3)Na2O  և  FeO                 4 )Na2O  և  Al2O3            5) SiO2  և  P2O5           6) Na2O  և  CaO     

  Ճիշտ   պատասխանը`  փոխազդող  զույգերի  համարներն  են.

1)   2,3                                     2)  1,2,4                                 3)  2,5,6                                  4) 1,2,5,6

 8.  Ո՞ր  շարքի  բոլոր  նյութերն  են  փոխազդում   նատրիումի    հիդրօքսիդի  ջրային  լուծույթի հետ.                                                                                        1)  FeO, CrO3, HClO                                        3)  ZnO, HClO4, MgO

                  2) KCl, SO2, CO2                                                           4)  FeCl3, ZnO, Mn2O7     

  9.  NaOH,  H2SO4,  Al(OH)3,  Cu(OH)2, Ca(OH)2, Fe(OH)3   միացություններից  մի  քանիսը    հնարավոր  է  ստանալ    համապատասխան  օքսիդի  և  ջրի  միացումով: Որքա՞ն  է  հնարավոր    ռեակցիաների  հավասարումների  գործակիցների  գումարը.

                        1)  10                            2)  25                              3)  14                        4 )   20

10.  Որո՞նք են  1, 2, 3, 4  նյութերը  փոխարկումների  հետևյալ  շղթայում.

Cu    1   CuO    2›  CuSO4   3  ›  CuCl2    4›  Cu(OH)2

 1) H2,H2SO4, HCl, KOH                                   3)  O2, H2SO4, BaCl2, NaOH

 2)  H2O, SO3, NaCl, NaOH                              4)  O2, SO3, HCl, H2O, P2O5

 11. 7,8 գ  զանգվածով  կալիումը  լուծել  են  48,4 գ  ջրում:  Որքա՞ն  է  նյութի  զանգվածային  բաժինը (%) ստացված  լուծույթում.

                      1)  20                                    2)    80                                  3)  25                                      4)   65

12. R մետաղը թթվածնի  հետ առաջացնում է օքսիդ,որում  մետաղի  զանգվածային  բաժինը   52,94 % է: Հայտնի է, որ                                       այդ  մետաղի   իոնում  պրոտոնների   և  էլեկտրոնների  թվերի  տարբերությունը  3  է:    Որքա՞ն  է  R  տարրի  կարգաթիվը.                                                1)    11                                  2)   20                                    3)  13                                     4)  12

 13. Ո՞ր  պնդումներն  են  ճիշտ  ազոտական  թթվի  համար.

       ա)   ջրային  լուծույթում  դիսոցված  է

      բ)   դրա  աղերը  կոչվում  են  նիտրատներ

      գ)   փոխազդում  է  հիմքերի  հետ

     դ)  լակմուսը  ներկում  է  կապույտ

     ե)  փոխազդում  է  մետաղների  հետ  առանց  ջրածնի  անջատման

     զ)  չի  փոխազդում  հիմնային  օքսիդների  հետ

                         1)  ա, բ, գ, դ                      2)  բ, գ, դ, ե                            3)   ա, բ, գ, ե                             4)  գ, դ, ե, զ

14. .Պարբերական համակարգի  գլխավոր  ենթախմբերի  տարրերից  մեկի  բարձրագույն  օքսիդի  մոլային  զանգվածը 108 գ/մոլ  է,                իսկ  այդ  օքսիդում  թթվածնի  զանգվածային  բաժինը  74 % է:

         ա)  Որքա՞ն  է  այդ  տարրի  ջրածնային  միացության  մոլային  զանգվածը (գ/մոլ):

         բ)  Ի՞նչ  զանգվածով (գ) թթու  կառաջանա  այդ  օքսիդի  մեկ  մոլը  ջրում  լուծելիս:

 15.  Համապատասխանեցրե՛ք    քիմիական  տարրի  նշանը,  դրա  բարձրագույն  օքսիդի  հիդրատի  ընդհանուր  բանաձևը                                      և  հիդրատում    տարրի    օքսիդացման  աստիճանը.

 Տարրի  քիմիական            նշան                    Օքսիդի  հիդրատի                        ընդհանուր  

  բանաձև

    Տարրի  օքսիդացման        աստիճանը
      ա)  Ca       

      բ)   Na

       գ)  Al

       դ)  S

       

         1)  ROH

         2)  R(OH)2

        3)  H2RO4

        4)  H3RO3

       

  Ա) +3                                   

  Բ)  +1

  Գ)  +4

  Դ)  +2

  Ե)  +6

  

  Ո՞ր  շարքի  բոլոր  պատասխաններն  են  ճիշտ.                                                                                 

       1)   ա2Ա, բ1Գ, գ4Ա, դ4Գ                                           3)  ա3Բ, բ1Դ, գ4Ա, դ3Գ

       2)   ա2Դ, բ1Բ, գ4Ա, դ3Ե                                           4)  ա2Դ, բ1Բ, գ4Բ, դ5Զ

16. Համապատասխանեցրե՛ք թթվի   անվանումը,  դրանում  ֆոսֆորի   օքսիդացման  աստիճանը  և  էլեկտրոնային   բանաձևը.

       Թթվի  անվանումը    Ֆոսֆորի  օքսիդացման   աստիճանը        Ֆոսֆորի  ատոմի    էլեկտրոնային                                 բանաձևը
ա)  օրթոֆոսֆորական

բ)  ֆոսֆորային

գ)  մետաֆոսֆորական

 

  1)   0

  2)   +1

 3)   +3

 4)   +5

 

 

     Ա) 1s22s1

Բ) 1s22s22p63s2

Գ) 1s22s22p1

Դ) 1s22s2

Ե) 1s22s22p6

Ո՞ր  շարքի  բոլոր  պատասխաններն  են  ճիշտ.

1)  ա4Բ, բ3Բ, գ4Ե                                                3)  ա1Ա, բ6Ա, գ4Ե

2)  ա4Ե, բ2Ա, գ1Ա                                                4)  ա4Ե, բ3Բ, գ4Ե

17. Համապատասխանեցրեք ռեակցիայի  տեսակը, հավասարման  ձախ մասի  ուրվագիրը  

       և  վերջանյութի  կամ  վերջանյութերից  մեկի  բնորոշ  հատկանիշը.

Ռեակցիայի  տեսակ  Հավասրման  ուրվագիր   Վերջանյութի  հատկանիշ
 ա)  Միացման

բ)  Քայքայման

գ)  Տեղակալման

դ) Փոխանակման

 1) CuO + HNO>

2) KClO3 MnO2 >

3) CaCO3 + CO2 + H2O—>

4) Cu + AgNO3 —>

  Ա) մետաղ

Բ) աղ (կապույտ լուծույթ)

Գ) գազ

Դ) թթվային  աղ

Ո՞ր  շարքի  բոլոր  պատասխաններն  են  ճիշտ.

   1)  ա3Դ, բ2Գ, գ4Ա, դ1Բ                                                 3) ա1Բ, բ3Գ, գ4Բ, դ3Դ

  2)  ա3Դ, բ2Գ, գ1Ա, դ1Բ                                                 4) ա3Գ, բ2Գ, գ4Ա, դ1Բ

18.Նատրիումի և  կալիումի  հիդրօքսիդների  հավասար  զանգվածներ  պարունակող  խառնուրդը  լուծել  են  ջրում  և  ստացված  լուծույթը  չեզոքացրել  են  ազոտական  թթվի  30,24 %  զանգվածային  բաժնով  լուծույթով:  Չեզոքացումից  հետո  լուծույթը  գոլորշիացրել  են  և  ստացել  նիտրատների  22 գ  խառնուրդ:

      Հաստատե’ք  կամ  հերքե’ք  պնդումների  ճշմարտացիությունը  խնդրի  վերաբերյալ.

  1. Կալիումի հիդրօքսիդի  զանգվածը  ելային  խառնուրդում  5,6 գ է:
  2. Նատրիումի հիդրօքսիդի  նյութաքանակը  փոքր  է  կալիումի  հիդրօքսիդի  նյութաքանակից:
  3. Նատրիում տարրի  զանգվածը  աղերի  խառնուրդում  3,22 գ  է:
  4. Նիտրատների գումարային  նյութաքանակը  0,2 մոլ  է:
  5. Ծախսված ազոտական  թթվի  լուծույթի  զանգվածը  50 գ  է:
  6. Նատրիումի նիտրատի զանգվածը կալիումի նիտրատի զանգվածից մեծ  է 1,4 գ-ով:
1 2 3 4 5 6
 Ճիշտ  է
 սխալ  է
 չգիտեմ

 

 

Թթուներ, բանաձևերի կազմումը, անվանումը, դասակագումը, թթվային մնացորդը:

Լաբորատոր փորձեր`Թթուների  քիմիական հատկությունները (հայտանյութերի գույնի փոփոխությունը թթվային միջավայրում,թթուների փոխազդեցությունը մետաղներիհիմնային օքսիդների,հիմքերի և  աղերի հետ) :

Հայտանյութերը`դրանք օրգանական ներկեր են,որոնք ցույց են տալիս հիմքի կամ թթվի առկայությունը լուծույթում:
աբորատոր փորձ 1.Թթուների  փոխազդեցությունը  հայտանյութերի (ինդիկատորների) հետ:

Փորձի  նկարագրում`          Աղաթթվի  ջրային  լուծույթը  լցրեք  երեք  փորձանոթների   մեջ  3-4մլ  չափով ,առաջինի  մեջ  իջեցրեք  լակմուսի  թուղթ  կամ  լցրեք  մի  քանի  կաթիլ  լակմուսի  լուծույթ , երկրորդի  վրա  ավելացրեք  մի  քանի  կաթիլ  ֆենոլֆտալեինի  լուծույթ,երրորդի  վրա  մի  քանի  կաթիլ  մեթիլնարնջագույն: Ի՞նչ  նկատեցիք:

Ինդիկատորների անվանումը Նրանց  գույները Թթուներում  առաջացած գույները
Լակմուս Մանուշ.
ֆենոլֆտալեին Անգույն
մեթիլնարնջագույն Նարնջ.

 

Փորձարարական- հաշվարկային  գործնական  աշխատանք` Թթվային  օքսիդներից  ֆոսֆորի օքսիդի  ստացումը  և  համապատասխան թթվի` ֆոսֆորական թթվի  ստացումը  և  հատկությունները `   Ոչմետաղ—>թթվային օքսիդ—>թթու—>աղ     P->P2O5> H3PO4->Na3PO4—› Ag3PO4

Կատարեք  հաշվարկ՝

ա)  Որքա՞ն  է  ջրում  լուծված  ֆոսֆորի (V) օքսիդի զանգվածը (գ), եթե  այրել  ենք  6.2գ ֆոսֆոր:

բ)  Որքա՞ն  է  թթվի զանգվածային  բաժինը (%) ստացված  լուծույթում, եթե ֆոսֆորի (V) օքսիդը  լուծել  են  100մլ  տաք  ջրում:

դասագրքից  սովորել էջ 18-ից 22-ը, կատարել վարժությունները` էջ  22-ից  23-ը

 <<Հիմքեր,դասակարգումը, քիմիական  հատկությունները:   Երկդիմի հիդրօքսիդներ  և  օքսիդներ>>:

Լաբորատոր փորձեր `Հիմքերի ստացումըքիմիական հատկությունները (հայտանյութերիթթուների,աղերի հետչլուծվող  հիմքերի քայքայումը տաքացնելիս):

 Քննարկվող հարցերը՝

  1. Հիմքերի դասակարգումը
  2. Հիմքերի ստացումը
  3. Հիմքերի հատկությունները                
  4.  Առաջադրանքներ.                                                                                            
  5. Տրված նյութերից որոնք են փոխազդում  NaOH-ի հետ:Գրեք համապատասխան ռեակցիաների հավասարումները,  BaO,KOH,Cu,N2,, CO2 P2O5 , H2O, H3PO                                                                                                                                                                                                                                                                  Լաբորատոր փորձ. Հիմքերի փոխազդեցությունը  հայտանյութերի (ինդիկատորների) հետ:Փորձի  նկարագրում`   Նատրիումի հիդրօքսիդի ջրային  լուծույթը  լցրեք  երեք  փորձանոթների   մեջ  3-4մլ  չափով ,առաջինի  մեջ  իջեցրեք  լակմուսի  թուղթ  կամ  լցրեք  մի  քանի  կաթիլ  լակմուսի  լուծույթ , երկրորդի  վրա  ավելացրեք  մի  քանի  կաթիլ  ֆենոլֆտալեինի  լուծույթ,երրորդի  վրա  միքանի  կաթիլ  մեթիլնարնջագույն:Ի՞նչ  նկատեցիք: Լրացրեք  հետևյալ  աղյուսակը:
    Ինդիկատորների անվանումը Նրանց  գույները հիմքերում հիմքերում առաջացած գույները
    Լակմուս Մանուշ.
    ֆենոլֆտալեին Անգույն
    մեթիլնարնջագույն Նարնջ.

    Փորձ 3.Չեզոքացման ռեակցիա`այն ռեակցիաները,որոնք կատարվում են հիմքերի և թթուների միջև,որի ընթացքում ստացվում է աղ և ջուր:

    Ստացված մորագույն նատրումի հիդրօքսիդի լուծույթի վրա կաթիլ-կաթիլ ավելացնում ենք աղաթթու:       NaOH+HCl=NaCl+H2O                                                       դասագրքից  սովորել էջ 24-ից 27-ը, 29-ից   31-ը, կատարել հետևյալ  էջերի վարժությունները`  27, 28, 31,32:

     <<Աղեր, դասակարգումը, ստացման  եղանակները>>

 

9-րդ դաս. նոյեմբեր

Անօրգանական նյութերի հիմնական դասերի վերաբերյալ  գիտելիքների  ընդհանրացում

Քննարկվող հարցերը՝ Անօրգանական նյութերի դասակարգումը` օքսիդների,                                                                 հիմքերի,  թթուների,  աղերի

Նոյեմբերի 12 -ից  23-ը՝

 Օքսիդներ դասակարգումը, ստացումը, հատկությունները

Առաջադրանքներ.

  • Հետևյալ օքսիդները՝ K2O, SO2, N2O3, CaO, P2O5, Al2O3, SO3, N2O5, ZnO, CO, N2O, CO2, SiO2, MgO,  Na2O,  Fe2O3
  • դասակարգել` հիմնային, թթվային, երկդիմի, անտարբեր  օքսիդների:
  • Որոշել տարրերի օքսիդացման աստիճանները:
  • Գրել բոլոր օքսիդներին համապատասխանող կամ հիմքերի, կամ  թթուների բանաձևերը  և որոշել օքսիդացման աստիճանները:
  • Գրել այս օքսիդների հնարավոր փոխազդեցության ռեակցիաների  հավասարումները ջրի, թթուների, հիմքերի հետ:

Գործնական  աշխատանք  6.Օքսիդների  ստացումը  և հատկությունները.

Հիմնային օքսիդի ստացումը  և  հատկությունները`

Mg—>MgO—>Mg(OH)2—> MgCl2—›  Մետաղ—›հիմնային օքսիդ—›հիմք—›աղ

Գրել    Cu —›CuO —›CuCI2—›CuSO4—›Cu(OH)2—›CuO—›Cu շղթայի   բոլոր ռեակցիաների հավասարումները նշելով  ռեակցիաների տեսակները, դասակարգել բոլոր  նյութերը և անվանել,լրացնել

Առանձնացնել   վերօքս   ռեակցիաները և հավասարեցնել էլեկտրոնային հաշվեկշռի միջոցով

Գրել իոնափոխանակման ռեակցիաները լրիվ և կրճատ ձևով:

Նոյեմբերի 26 -ից  30-ը՝ Թթուներ, սահմնումը, դասակարգումը, ստացումը, հատկությունները

 

Սեբաստացու օրեր` նոյեմբերի 5-9

«Ուսուցումը` փորձի  հիման  վրա»

Թեման` «Անօրգանական  նյութերի  հիմնական  դասերը` օքսիդներ, հիմքեր,   թթուներ, աղեր»

Նպատակը` Անօրգանական  նյութերի  հիմնական  դասերի  վերաբերյալ

գիտելիքների   ընդհանրացումը  և   ծագումնաբանական կապը

Մասնակիցներ` Ավագ  դպրոց-վարժարանի  9-րդ  և  10-րդ  դաս.-ի  սովորողներ

 Ընթացքը`  սովորողներ կկատարեն  անհատական հաշվարկային  լաբորատոր  փորձեր`«Անօրգանական  նյութերի  ծագումնաբանական կապը».

  • Մետաղ-հիմնային օքսիդ-հիմք-աղ` Mg→ MgO →Mg(OH)2→  MgCl2
  • Ոչ մետաղ→ թթվային օքսիդ→ թթու→ աղ`P→P2O5→H3PO4 →Na3PO4

Առաջադրանք. 1.  Գրեք   իրականացրած  ռեակցիաների  հավասարումները  և  կատարեք  հաշվարկ.  որքան  աղ  կստացվի, եթե <<հրավառության>> համար  վերցրել  եք 2,4գ մագնեզիում,ընդունել, որ  բոլոր  ռեակցիաները ընթանում  են քանակապես:

Առաջադրանք  2. Գրեք իրականացրած  ռեակցիաների  հավասարումները  և  կատարեք  հաշվարկ.  որքան աղ կստացվի, եթե այրել  ենք  6,2գ ֆոսֆոր,ընդունել, որ  բոլոր  ռեակցիաները ընթանում  են քանակապես:

11-րդ  դաս.-ի <<Քիմիայի  ընտրությամբ  գործունեության>> սովորողները

  • կընտրեն անհատական — հետազոտական աշխատանքների  թեմաները
  • կհավաքեն  օրգանական մոլեկուլների  գնդիկաձողիկային  մոդելները
  • կբացատրեն կովալենտային  կապի  բնույթը  և
  • իզոմերիայի տեսակները  օրգանական  մոլեկուլներում :

Ստուգատեսի  ընթացքում  կատարած աշխատանքներըը սովորողները  կներկայացնեն   իրենց  բլոգներում.

  • «Հոմոլոգիա երևույթըՀոմոլոգիական  շարքեր» — Հովհաննիսյան  Գևորգ
  • «Իզոմերիա  երևույթը, իզոմերիայի տեսակները`կառուցվածքային  և  տարածական: Իզոմերներ»-Նալբանդյան  Էրիկ
  • «Կովալենտային  կապը և հատկությունները : Քիմիական կապերի  էլեկտրոնային  բնույթը  օրգանական  նյութերում »Մելիքյան  Հովհաննես
  • «Օրգանական  նյութերի  բազմաթվության  պատճառները»-Գալստյան Էդիտա

Սովորողները  կբացատրեն

  •  օրգանական  նյութերի  բազմաթվության  պատճառները`  պայմանավորված  ածխածնի  ատոմի  կառուցվածքային  առանձնահատկություններով
  • քիմիական  կապի  բնույթը  օրգանական  միացությունների  մոլեկուլներում
  • կիմանան  օրգանական  նյութերի կառուցվածքի  տեսության  հիմնադրույթները
  • նյութերի հատկությունները  կախված  են  ոչ  միայն  դրանց  որակական  և  քանակական  բաղադրությունից, այլև  մոլեկուլում  ատոմների  միացման  կարգից`  մոլեկուլի  կառուցվածքից
  • հիբրիդացման  երևույթը  քիմիական  կապն  առաջանալիս և  այդ  երևույթով  պայմանավորված  մոլեկուլների  տարածական  կառուցվածքը
  • կհասկանան  իզոմերիա  երևույթը  և  իզոմեր  ձևերի հատկությունների տարբերությունը  պայմանավորված  դրանց  քիմիական  կառուցվածքով
  • կպատկերեն  մոլեկուլների կառուցվածքային և էլեկտրոնային բանաձևերը
  • կհավաքեն  մոլեկուլների  գնդիկաձողիկային  մոդելները:
 

Հոկտեմբեր՝ 10-րդ դաս.

10-2 Նախագծի  ենթաթեման`   Մաքուր  նյութեր  և խառնուրդներ: Համասեռ  և  անհամասեռ  խառնուրդներ: Խառնուրդներից  մաքուր  նյութերի ստացումը  տարբեր  ֆիզիկական  եղանակներով (թորում, զտում, շոգիացում-բյուրեղացում, պարզվածքազատում,  բաժանիչ  ձագարով, մագնիսի  ներգործությամբ, ցենտրիֆուգում):         Գիտելիքի  ստուգում`թեստ- 1 

Անհատական  ուսումնական  նախագծեր և  ինքնուրույն  գործնական  աշխատանքներ՝ 

  • Մաքուր  նյութերի ստացումը  և  մաքրության  հիմնավորումը` խտության, հալման  կամ  եռման  ջերմաստիճանով:
  • Տարբեր  ֆիզիկական  եղանակներ  կիրառելով ստանալ  թորած  ջուր, էթիլսպիրտ, ացետոն, կերակրի  աղի  բյուրեղիկներ:
  • Քիմիական փոխարկումներով ստանալ պղնձի(ll) քլորիդի բյուրեղներ` առնվազն  երկու  տարբեր  եղանակներով (առաջադրանքը  օժտված սովորողների  համար):                                                                                      Գիտելիքի  ստուգում`թեստ- 1    Քիմիայի  հիմնական  հասկացությունները                                  Յուրաքանչյուր  առաջադրանքը  0,5  միավոր  է                                                                                                     
  1. Ո՞ր շարքում  են  տարրերը  ներկայացված  ըստ  երկրակեղևում  դրանց  տարածվածության  նվազման.

               1)  ալյումին, թթվածին, սիլիցիում, երկաթ                   3) թթվածին, սիլիցիում, ալյումին, երկաթ                                                                                        

              2) սիլիցիում, թթվածին, ալյումին, երկաթ                    4) թթվածին, ալյումին, երկաթ, սիլիցիում

  1. Ո՞րն է  երկրակեղևում  առավել  տարածված  մետաղը.                                                                                                                         1)  ալյումին                                      2) պղինձ                                     3)  երկաթ                           4) մագնեզիում
  1. Ո՞րն  է  Տիեզերքում  ամենատարածված  տարրը.

1)  թթվածինը                            2) ջրածինը                                 3)  ածխածինը                   4)  ազոտը

  1. Ո՞ր շարքում  է  գրված  միայն ֆիզիկական մարմիններ.                                                                                                                                         1)  գիրք,  մեխ, ալյումին, ազոտ
      2)  սեղան, գրիչ, տետր, մատանի
      3)  երկաթ, քանոն, ոսկի, թթվածին
     4)  պղինձ, ջուր, արծաթ, մեթան
  2. Ո՞ր շարքում է գրված ֆոսֆոր, թթվածին, ածխածին, երկաթ և ազոտ քիմիական տարրերի նշանները.
    1
    ) F, C, P, Si, Na
    2) O, C, Li, K, Ba
    3) P, O, C, Fe, N
    4) K, Na, P, Fe, C
  3. Երկրագնդի կեղևում  թթվածնի  և  սիլիցիումի  զանգվածային  բաժինները  հավասար  են  0,48    և  0,28, համապատասխանաբար: Երկրակեղևում  թթվածնի  ատոմների  թիվը  քանի՞ անգամ   է  մեծ  սիլիցիումի ատոմների  թվից.           1)   2                     2) 2,5                          3) 3                            4) 4
  4. Որքա՞ն է  C, H, O, N, P, S  կենսածին  տարրերի  պարունակությունը կենդանի  օրգանիզմում  ըստ  զանգվածի ( %).      1)  24 %                          2)   97%                             3)  76 %                    4)  62%
  5. Ո՞ր մեծությունը  կամ  հատկանիշը  կարող  է  փոփոխվել  քիմիական  ռեակցիաների          ընթացքում.                                              ա) մոլեկուլների  թիվը,          բ)  ատոմների  թիվը,         գ)  նյութի  բնույթը,                 դ)  նյութերի  գումարային  զանգվածը,      ե)  նյութերի  գույնը.             1)  բ,գ,դ                              2)  ա,գ,ե                                   3)  ա,բ,ե                                         4)  բ,գ,դ
  1. Ո՞ր շարքում  են  նյութերը  ներկայացված  ըստ  մարդու  օրգանիզմում  դրանց     զանգվածային   բաժնի  նվազման.      1)  ածխաջրեր, ջուր, սպիտակուցներ, ճարպեր                                                                                                                                                     2) սպիտակուցներ, ջուր, ճարպեր, ածխաջրեր                                                                                                                                                     3) սպիտակուցներ, ածխաջրեր, ջուր, ճարպեր                                                                                                                                                                   4)  ջուր, սպիտակուցներ, ճարպեր, ածխաջրեր

             10.  Ո՞ր շարքում են  չվերականգնվող  բնական  պաշարների  անվանումները.

               1)   բնական  գազ, անտառային  ծածկույթ, օդ, ջուր                                                                                                                                                                                 2)  մաքուր  ջուր, բերրի  հող, նավթ, ածուխ                                                                                                                                                                             

                3)  բույսեր, կենդանիներ, մետաղներ, օդ

               4)  մետաղներ, բնական  գազ, ածուխ, նավթ

 

  1. Քանի՞ քիմիական տարր  է  առաջացնում  հետևյալ  պարզ  նյութերը` թթվածին,  կարբին, սև  ֆոսֆոր,  օզոն,  ալմաստ,  կարմիր  ֆոսֆոր,  ֆուլերեն,   գրաֆիտ,   սպիտակ   ֆոսֆոր.

                 1)  9                     2)  3                         3)  4                     4)  5

 

  1. Ո՞ր քիմիական տարրի  ատոմներն  են  մտնում  թվարկված  բոլոր  նյութերի  բաղադրության    մեջ. նատրիումի  պերօքսիդ, օզոն, ածխածնի(IV) օքսիդ, քլորակիր, ծծմբական  անհիդրիդ,     ազոտական  թթու, ածխաթթու.

           1)    ծծումբ                    2)  քլոր                            3)  թթվածին                          4)  ածխածին

  1. Քանի՞ բարդ  նյութ  է  գրված  հետևյալ  շարքում` ջրածին,  թթու,  գլյուկոզ,  ազոտ,   օսլա,   ացետիլեն,  երկաթ, ածխաթթու գազ,  սպիտակուց,  աղ,  բութան, օզոն,  քրոմի  օքսիդ, կաուչուկ.                                                     1)  5                      2)   7                               3)  8                                     4)   10
  1. Թվարկված   երևույթներից   ո՞րը   ֆիզիկական  չէ.
    1) Ճոճանակի շարժումը                                       3)   մեքենայի ընթացքը                                                  2) փայտի այրումը                                               4)  երկրագնդի պտույտը արեգակի շուրջ

 

  1. Հետևյալ երևույթներից որո՞նք  են  քիմիական.

        ա)  հեղուկ  օդից  ազոտի  ստացումը                                      ե)  երկաթի  ժանգոտումը

բ)  մագնեզիումի  այրումը  թթվածնում                                  զ)  նավթի  թորումը

գ)  յոդի  սուբլիմացումը                                                              է)  նավթի  կրեկինգը

դ)  սոդայի  փոխազդեցությունը  աղաթթվի  հետ

        1)  ա, բ, գ, դ                             2)   բ, դ, ե, է                             3)  բ, դ, ե, զ                        4)  ա, բ, գ, զ

  1. Նշված նյութերից ո՞րն  է  սենյակային  ջերմաստիճանում  գտնվում  հեղուկ  վիճակում.
    1)
    աղ
    2) սնդիկ
    3) շաքարավազ
    4) երկաթ
  2. Համապատասխանեցրե´ք նյութի հատկությունները  և  անվանումը.
                    Հատկություններ           Անվանում
ա)  բնորոշ  հոտով  թափանցիկ  հեղուկ

բ)   ջրում լուծվող  սպիտակ  պինդ  նյութ

գ)  մետաղական  փայլով  պինդ գունավոր  նյութ

դ)  ջրում  քիչ  լուծվող անհոտ, անհամ  գազ

1)   կավիճ

2)   սախարոզ

3)   քացախաքքու

4)   թթվածին

5)   յոդ

6)   քլոր

Ո՞ր շարքի  բոլոր  պատասխաններն  են  ճիշտ.

1)  ա3, բ2, գ5 , դ4                                                    3)   ա3, բ2, գ5 , դ6

2) ա3, բ1, գ6 , դ4                                                    4)   ա6, բ1, գ5 , դ3

  1. Ո՞ր խառնուրդների  բաղադրիչները  կարելի  է  բաժանել  թորման  եղանակով.

ա)  շաքարի  և  կերակրի  աղի  ջրային  լուծույթի

բ)   ամոնիումի  նիտրիտի  ջրային  լուծույթի

գ)   ացետոնի  ջրային  լուծույթի

դ)   ացետոնի  սպիրտային  լուծույթի

ե)  քացախաթթվի  ջրային  լուծույթի

զ)  նավթի

1)  ա,բ,գ,դ                                     2)  բ,գ,դ,ե                               3)  ա,բ,ե,զ                                   4)  գ,դ,ե,զ

  1. Համապատասխանեցրեք խառնուրդը  և  դրա  բաղադրիչների  բաժանման  եղանակը.
               Խառնուրդ           Բաժանման  եղանակ
ա) բենզոլ  և  ացետոն

բ) բարիտաջուր

գ) երկաթի  և  ցինկի  փոշիներ

դ) աղ  և  ավազ

  1)  բյուրեղացում

  2)  մագնիսի  ազդեցություն

  3)  թորում

  4)  լուծում, զտում  և  գոլորշացում

  5)  գոլորշացում

 Ո՞ր  շարքի  բոլոր  պատասխաններն  են  ճիշտ.

  1)  ա1, բ2, գ3, դ4               2)  ա4, բ1, գ5, դ3                      3)  ա3, բ5, գ2, դ4                4)  ա3, բ4, գ2, դ1

  1. Ո՞ր խառնուրդների  բաղադրիչները  կարելի  է  բաժանել  շոգիացման  եղանակով.

 ա)  աղաթթվի

 բ)  կերակրի  աղի  ջրային  լուծույթի

 գ ) ամոնիումի  հիդրօքսիդի ջրային  լուծույթի

 դ) կալիումի  յոդիդի  սպիրտային  լուծույթի

 ե) քացախաթթվի  ջրային  լուծույթի

 զ) սպիրտի  ջրային  լուծույթի                                                                           

1)  ա,բ, զ                                 2)  գ, դ                                    3) ա, ե, զ                                4)  բ, դ      

10-3 Նախագծի անվանումը՝  Ատոմի  կառուցվածքը: Քիմիական  տարրերի  պարբերական  օրենքը  և    համակարգը  Read the rest of this entry »

 

Հոկտեմբեր՝ 9-րդ դաս.

7,8- րդ  դաս-ում անցածի կրկնողություն՝  Ֆիզիկական  և  քիմիական  երևույթներ:Քիմիական  տարրերի  պարբերական  օրենքը և համակարգը: Ատոմի բաղադրությունը և էլեկտրոնային  թաղանթի կառուցվածքը: Ատոմի  հատկությունները՝ ատոմի շառավիղ,իոնացման  էներգիա, խնամակցություն  էլեկտրոնի  հանդեպ,հարաբերական էլեկտրաբացասականություն, վալենատականություն  և  օքսիդացման  աստիճան: Նյութի հատկությունները,բաղադրությունը  և կառուցվածքը:Նյութաքանակ՝ մոլ, զանգված, մոլային զանգված, մոլային ծավալ:Քիմիական  կապի  տեսակները:

Դաս  5Գործնական  աշխատանք 4 — Լաբորատոր  փորձեր՝ <<Ֆիզիկական  և  քիմիական  երևույթներ: Քիմիական  ռեակցիայի  տեսակները՝ միացման, քայքայման, փոխանակման,տեղակալման, ջերմանջատիչ և ջերմակլանիչ, վեր-օքս  և  ոչվեր-օքս >>:

Դաս  6.   Քանակական  օրենքները  քիմիայում՝

  • նյութի զանգվածի պահպանման օրենքը (քիմիական  ռեակցիայի  հավասարում և  հաշվարկներ  ռեակցիայի  հավասարումով)
  • Ավոգադրոյի օրենքը(գազային  նյութերով հաշվարկներ՝ մոլային  ծավալ, հարաբերական  խտություն)

Կարևորագույն  քիմիական  հասկացություններըքիմիական  ռեակցիա, հավասարում,  ռեակցիաների ընթացքի  պայմանները  և

հատկանիշները,միացման  և  քայքայման  ռեակցիաներ, ջերմանջատիչ  և

ջերմակլանիչ  ռեակցիաներ:

Ուսուցման  արդյունքը.  Սովորողները  կկարողանան.

  • համեմատել և  տարբերել  քիմիական  ու  ֆիզիկական  երևույթները
  • բացատրել ռեակցիայի  սկսման  և  ընթանալու  պայմանները
  • կազմել քիմիական  ռեակցիաների  հավասարումները  և  տեղադրել  գործակիցները
  • դասակարգել ռեակցիաները` միացման  և  քայքայման, ջերմանջատիչ  և   ջերմակլանիչ  ռեակցիաներ:
  • կատարել  պարզագույն  հաշվարկներ  ըստ  քիմիական  ռեակցիայի  հավասարման:

Դաս  7-8 <<Քիմիական տարրերի պարբերական օրենքը   և  պարբերական  համակարգի  ֆիզիկական իմաստը>>.

Բնութագրեք  հետևյալ  տարրերը ջրածին, ածխածին, ազոտ, թթվածին, քլոր, ալյումին, նատրիում, կալիում, կալցիում, սիլիցիում,ֆոսֆոր,ծծումբ, երկաթ, մանգան, պղինձ, արծաթ, ոսկի....

քիմիական  տարրի  նշանը……. կարգաթիվը….., միջուկի  լիցքը ….., ,հարաբերական ատոմային զանգվածը, մեկ ատոմի զանգվածը m0, ատոմի բաղադրությունը ….

ո՞ր  պարբերության տարր  է ……

ո՞ր  խմբի  և ենթախմբի տարր  է …………

ատոմի կառուցվածքը…..

էլեկտրոնային բանաձևը, նաև  քվանտային  բջիջներով

մետաղ է,`թե ոչմետաղ

Ինչպիսի՞  պարզ  և   բարդ նյութերի օրինակներ  գիտեք, որոնց  բաղադրության  մեջ  առկա  են  այդ  տարրի ատոմներ`բերեք  տարբեր  տարրերի  հետ    առաջացրած    միացությունների  բանաձևերը

Տնային աշխատանք՝ բնութագրել  հետևյա տարրերը՝՝ N  9, 13, 15, 24,30,39,52 ըստ սխեմայի:

Դաս 9. Գործնական  աշխատանք   5 — <<Տարբեր   քիմիական  կապերով  մոլեկուլների  և մոդելների  հավաքում  և  քիմիական  միացությունների  բանաձևերի  կազմում ըստ ատոմների վալենտականության>>:

1.Ներքոբերյալ   նյութերում  որոշեք  քիմիական  կապերի  տեսակները, լրացրեք  աղյուսակ1,նյութերը  դասակարգեք  պարզ  և  բարդերի ,անվանեք  և  լրացրեք  աղյուսակ 2.:

H2, HCl, O2, H2O, N2, NH3, CH4, P4, S8, NaCl, Fe, Cu

Աղյուսակ 1.

Ոչբևեռային  կովալենտ  կապ Բևեռային  կովալենտ  կապ Իոնային  կապ Մետաղական  կապ

Աղյուսակ 2.

                   պարզ   նյութ                     բարդ   նյութ

2.Հավաքեք  բոլոր  նյութերի  մոլեկուլների  մոդելները:

Կրկնողություն`<<Քիմիական կապի տեսակները>>

Քննարկվող հարցեր՝

  • Ո՞րն է կովալենտային կապը և նրա տեսակները` ոչբևեռային և բևեռային,օրինակներ
  • Իոնային կապով  ինչպիսի՞  նյութեր  գիտեք
  • Մետաղական կապ  և  մետաղական  բյուրեղացանցով  նյութերի  օրինակներ
  • Ինչպե՞ս  է  առաջանում  ջրածնական կապը

 

Գիտելիքի  ստուգում` թեստ- 1 Read the rest of this entry »

 

Սեպտեմբեր`9-րդ  դաս.

Կրկնողություն`  7,8- րդ  դաս-ում անցածի կրկնողություն՝ Ֆիզիկական մարմին  և  նյութ: Ատոմ, մոլեկուլ, իոն, պարզ  և բարդ նյութեր,անօրգանական և օրգանական  նյութեր: Ֆիզիկական  և  քիմիական  երևույթներ:Քիմիական  տարրերի  պարբերական  օրենքը և համակարգը: Ատոմի բաղադրությունը և էլեկտրոնային  թաղանթի կառուցվածքը: Ատոմի  հատկությունները՝ ատոմի շառավիղ,իոնացման  էներգիա, խնամակցություն  էլեկտրոնի  հանդեպ,հարաբերական էլեկտրաբացասականություն, վալենատականություն  և  օքսիդացման  աստիճան: Նյութի հատկությունները,բաղադրությունը  և կառուցվածքը:Քիմիական  բանաձև, նյութաքանակ՝ մոլ, զանգված, մոլային զանգված, մոլային ծավալ:Քիմիական  կապի  տեսակները:         Քանակական  օրենքները  քիմիայում՝ Read the rest of this entry »