RSS

Архив рубрики: Հեռավար ուսուցում

9-րդ դաս. — դեկտեմբեր

Թթուներ, բանաձևերի կազմումը, անվանումը, դասակագումը, թթվային մնացորդը:

Լաբորատոր փորձեր`Թթուների  քիմիական հատկությունները (հայտանյութերի գույնի փոփոխությունը թթվային միջավայրում,թթուների փոխազդեցությունը մետաղներիհիմնային օքսիդների,հիմքերի և  աղերի հետ) :

Հայտանյութերը`դրանք օրգանական ներկեր են,որոնք ցույց են տալիս հիմքի կամ թթվի առկայությունը լուծույթում:
աբորատոր փորձ 1.Թթուների  փոխազդեցությունը  հայտանյութերի (ինդիկատորների) հետ:

Փորձի  նկարագրում`          Աղաթթվի  ջրային  լուծույթը  լցրեք  երեք  փորձանոթների   մեջ  3-4մլ  չափով ,առաջինի  մեջ  իջեցրեք  լակմուսի  թուղթ  կամ  լցրեք  մի  քանի  կաթիլ  լակմուսի  լուծույթ , երկրորդի  վրա  ավելացրեք  մի  քանի  կաթիլ  ֆենոլֆտալեինի  լուծույթ,երրորդի  վրա  մի  քանի  կաթիլ  մեթիլնարնջագույն: Ի՞նչ  նկատեցիք:

Ինդիկատորների անվանումը Նրանց  գույները Թթուներում  առաջացած գույները
Լակմուս Մանուշ.
ֆենոլֆտալեին Անգույն
մեթիլնարնջագույն Նարնջ.

 

Փորձարարական- հաշվարկային  գործնական  աշխատանք` Թթվային  օքսիդներից  ֆոսֆորի օքսիդի  ստացումը  և  համապատասխան թթվի` ֆոսֆորական թթվի  ստացումը  և  հատկությունները `   Ոչմետաղ—>թթվային օքսիդ—>թթու—>աղ     P->P2O5> H3PO4->Na3PO4—› Ag3PO4

Կատարեք  հաշվարկ՝

ա)  Որքա՞ն  է  ջրում  լուծված  ֆոսֆորի (V) օքսիդի զանգվածը (գ), եթե  այրել  ենք  6.2գ ֆոսֆոր:

բ)  Որքա՞ն  է  թթվի զանգվածային  բաժինը (%) ստացված  լուծույթում, եթե ֆոսֆորի (V) օքսիդը  լուծել  են  100մլ  տաք  ջրում:

դասագրքից  սովորել էջ 18-ից 22-ը, կատարել վարժությունները` էջ  22-ից  23-ը

 <<Հիմքեր,դասակարգումը, քիմիական  հատկությունները:   Երկդիմի հիդրօքսիդներ  և  օքսիդներ>>:

Լաբորատոր փորձեր `Հիմքերի ստացումըքիմիական հատկությունները (հայտանյութերիթթուների,աղերի հետչլուծվող  հիմքերի քայքայումը տաքացնելիս):

 Քննարկվող հարցերը՝

  1. Հիմքերի դասակարգումը
  2. Հիմքերի ստացումը
  3. Հիմքերի հատկությունները                
  4.  Առաջադրանքներ.                                                                                            
  5. Տրված նյութերից որոնք են փոխազդում  NaOH-ի հետ:Գրեք համապատասխան ռեակցիաների հավասարումները,  BaO,KOH,Cu,N2,, CO2 P2O5 , H2O, H3PO                                                                                                                                                                                                                                                                  Լաբորատոր փորձ. Հիմքերի փոխազդեցությունը  հայտանյութերի (ինդիկատորների) հետ:Փորձի  նկարագրում`   Նատրիումի հիդրօքսիդի ջրային  լուծույթը  լցրեք  երեք  փորձանոթների   մեջ  3-4մլ  չափով ,առաջինի  մեջ  իջեցրեք  լակմուսի  թուղթ  կամ  լցրեք  մի  քանի  կաթիլ  լակմուսի  լուծույթ , երկրորդի  վրա  ավելացրեք  մի  քանի  կաթիլ  ֆենոլֆտալեինի  լուծույթ,երրորդի  վրա  միքանի  կաթիլ  մեթիլնարնջագույն:Ի՞նչ  նկատեցիք: Լրացրեք  հետևյալ  աղյուսակը:
    Ինդիկատորների անվանումը Նրանց  գույները հիմքերում հիմքերում առաջացած գույները
    Լակմուս Մանուշ.
    ֆենոլֆտալեին Անգույն
    մեթիլնարնջագույն Նարնջ.

    Փորձ 3.Չեզոքացման ռեակցիա`այն ռեակցիաները,որոնք կատարվում են հիմքերի և թթուների միջև,որի ընթացքում ստացվում է աղ և ջուր:

    Ստացված մորագույն նատրումի հիդրօքսիդի լուծույթի վրա կաթիլ-կաթիլ ավելացնում ենք աղաթթու:       NaOH+HCl=NaCl+H2O                                                       դասագրքից  սովորել էջ 24-ից 27-ը, 29-ից   31-ը, կատարել հետևյալ  էջերի վարժությունները`  27, 28, 31,32:

     <<Աղեր, դասակարգումը, ստացման  եղանակները>>

Реклама
 

9-րդ դաս. նոյեմբեր

Անօրգանական նյութերի հիմնական դասերի վերաբերյալ  գիտելիքների  ընդհանրացում

Քննարկվող հարցերը՝ Անօրգանական նյութերի դասակարգումը` օքսիդների,                                                                 հիմքերի,  թթուների,  աղերի

Նոյեմբերի 12 -ից  23-ը՝

 Օքսիդներ դասակարգումը, ստացումը, հատկությունները

Առաջադրանքներ.

  • Հետևյալ օքսիդները՝ K2O, SO2, N2O3, CaO, P2O5, Al2O3, SO3, N2O5, ZnO, CO, N2O, CO2, SiO2, MgO,  Na2O,  Fe2O3
  • դասակարգել` հիմնային, թթվային, երկդիմի, անտարբեր  օքսիդների:
  • Որոշել տարրերի օքսիդացման աստիճանները:
  • Գրել բոլոր օքսիդներին համապատասխանող կամ հիմքերի, կամ  թթուների բանաձևերը  և որոշել օքսիդացման աստիճանները:
  • Գրել այս օքսիդների հնարավոր փոխազդեցության ռեակցիաների  հավասարումները ջրի, թթուների, հիմքերի հետ:

Գործնական  աշխատանք  6.Օքսիդների  ստացումը  և հատկությունները.

Հիմնային օքսիդի ստացումը  և  հատկությունները`

Mg—>MgO—>Mg(OH)2—> MgCl2—›  Մետաղ—›հիմնային օքսիդ—›հիմք—›աղ

Գրել    Cu —›CuO —›CuCI2—›CuSO4—›Cu(OH)2—›CuO—›Cu շղթայի   բոլոր ռեակցիաների հավասարումները նշելով  ռեակցիաների տեսակները, դասակարգել բոլոր  նյութերը և անվանել,լրացնել

Առանձնացնել   վերօքս   ռեակցիաները և հավասարեցնել էլեկտրոնային հաշվեկշռի միջոցով

Գրել իոնափոխանակման ռեակցիաները լրիվ և կրճատ ձևով:

Նոյեմբերի 26 -ից  30-ը՝ Թթուներ, սահմնումը, դասակարգումը, ստացումը, հատկությունները

 

Սեբաստացու օրեր` նոյեմբերի 5-9

«Ուսուցումը` փորձի  հիման  վրա»

Թեման` «Անօրգանական  նյութերի  հիմնական  դասերը` օքսիդներ, հիմքեր,   թթուներ, աղեր»

Նպատակը` Անօրգանական  նյութերի  հիմնական  դասերի  վերաբերյալ

գիտելիքների   ընդհանրացումը  և   ծագումնաբանական կապը

Մասնակիցներ` Ավագ  դպրոց-վարժարանի  9-րդ  և  10-րդ  դաս.-ի  սովորողներ

 Ընթացքը`  սովորողներ կկատարեն  անհատական հաշվարկային  լաբորատոր  փորձեր`«Անօրգանական  նյութերի  ծագումնաբանական կապը».

  • Մետաղ-հիմնային օքսիդ-հիմք-աղ` Mg→ MgO →Mg(OH)2→  MgCl2
  • Ոչ մետաղ→ թթվային օքսիդ→ թթու→ աղ`P→P2O5→H3PO4 →Na3PO4

Առաջադրանք. 1.  Գրեք   իրականացրած  ռեակցիաների  հավասարումները  և  կատարեք  հաշվարկ.  որքան  աղ  կստացվի, եթե <<հրավառության>> համար  վերցրել  եք 2,4գ մագնեզիում,ընդունել, որ  բոլոր  ռեակցիաները ընթանում  են քանակապես:

Առաջադրանք  2. Գրեք իրականացրած  ռեակցիաների  հավասարումները  և  կատարեք  հաշվարկ.  որքան աղ կստացվի, եթե այրել  ենք  6,2գ ֆոսֆոր,ընդունել, որ  բոլոր  ռեակցիաները ընթանում  են քանակապես:

11-րդ  դաս.-ի <<Քիմիայի  ընտրությամբ  գործունեության>> սովորողները

  • կընտրեն անհատական — հետազոտական աշխատանքների  թեմաները
  • կհավաքեն  օրգանական մոլեկուլների  գնդիկաձողիկային  մոդելները
  • կբացատրեն կովալենտային  կապի  բնույթը  և
  • իզոմերիայի տեսակները  օրգանական  մոլեկուլներում :

Ստուգատեսի  ընթացքում  կատարած աշխատանքներըը սովորողները  կներկայացնեն   իրենց  բլոգներում.

  • «Հոմոլոգիա երևույթըՀոմոլոգիական  շարքեր» — Հովհաննիսյան  Գևորգ
  • «Իզոմերիա  երևույթը, իզոմերիայի տեսակները`կառուցվածքային  և  տարածական: Իզոմերներ»-Նալբանդյան  Էրիկ
  • «Կովալենտային  կապը և հատկությունները : Քիմիական կապերի  էլեկտրոնային  բնույթը  օրգանական  նյութերում »Մելիքյան  Հովհաննես
  • «Օրգանական  նյութերի  բազմաթվության  պատճառները»-Գալստյան Էդիտա

Սովորողները  կբացատրեն

  •  օրգանական  նյութերի  բազմաթվության  պատճառները`  պայմանավորված  ածխածնի  ատոմի  կառուցվածքային  առանձնահատկություններով
  • քիմիական  կապի  բնույթը  օրգանական  միացությունների  մոլեկուլներում
  • կիմանան  օրգանական  նյութերի կառուցվածքի  տեսության  հիմնադրույթները
  • նյութերի հատկությունները  կախված  են  ոչ  միայն  դրանց  որակական  և  քանակական  բաղադրությունից, այլև  մոլեկուլում  ատոմների  միացման  կարգից`  մոլեկուլի  կառուցվածքից
  • հիբրիդացման  երևույթը  քիմիական  կապն  առաջանալիս և  այդ  երևույթով  պայմանավորված  մոլեկուլների  տարածական  կառուցվածքը
  • կհասկանան  իզոմերիա  երևույթը  և  իզոմեր  ձևերի հատկությունների տարբերությունը  պայմանավորված  դրանց  քիմիական  կառուցվածքով
  • կպատկերեն  մոլեկուլների կառուցվածքային և էլեկտրոնային բանաձևերը
  • կհավաքեն  մոլեկուլների  գնդիկաձողիկային  մոդելները:
 

Հոկտեմբեր՝ 10-րդ դաս.

10-2 Նախագծի  ենթաթեման`   Մաքուր  նյութեր  և խառնուրդներ: Համասեռ  և  անհամասեռ  խառնուրդներ: Խառնուրդներից  մաքուր  նյութերի ստացումը  տարբեր  ֆիզիկական  եղանակներով (թորում, զտում, շոգիացում-բյուրեղացում, պարզվածքազատում,  բաժանիչ  ձագարով, մագնիսի  ներգործությամբ, ցենտրիֆուգում):         Գիտելիքի  ստուգում`թեստ- 1 

Անհատական  ուսումնական  նախագծեր և  ինքնուրույն  գործնական  աշխատանքներ՝ 

  • Մաքուր  նյութերի ստացումը  և  մաքրության  հիմնավորումը` խտության, հալման  կամ  եռման  ջերմաստիճանով:
  • Տարբեր  ֆիզիկական  եղանակներ  կիրառելով ստանալ  թորած  ջուր, էթիլսպիրտ, ացետոն, կերակրի  աղի  բյուրեղիկներ:
  • Քիմիական փոխարկումներով ստանալ պղնձի(ll) քլորիդի բյուրեղներ` առնվազն  երկու  տարբեր  եղանակներով (առաջադրանքը  օժտված սովորողների  համար):                                                                                      Գիտելիքի  ստուգում`թեստ- 1    Քիմիայի  հիմնական  հասկացությունները                                  Յուրաքանչյուր  առաջադրանքը  0,5  միավոր  է                                                                                                     
  1. Ո՞ր շարքում  են  տարրերը  ներկայացված  ըստ  երկրակեղևում  դրանց  տարածվածության  նվազման.

               1)  ալյումին, թթվածին, սիլիցիում, երկաթ                   3) թթվածին, սիլիցիում, ալյումին, երկաթ                                                                                        

              2) սիլիցիում, թթվածին, ալյումին, երկաթ                    4) թթվածին, ալյումին, երկաթ, սիլիցիում

  1. Ո՞րն է  երկրակեղևում  առավել  տարածված  մետաղը.                                                                                                                         1)  ալյումին                                      2) պղինձ                                     3)  երկաթ                           4) մագնեզիում
  1. Ո՞րն  է  Տիեզերքում  ամենատարածված  տարրը.

1)  թթվածինը                            2) ջրածինը                                 3)  ածխածինը                   4)  ազոտը

  1. Ո՞ր շարքում  է  գրված  միայն ֆիզիկական մարմիններ.                                                                                                                                         1)  գիրք,  մեխ, ալյումին, ազոտ
      2)  սեղան, գրիչ, տետր, մատանի
      3)  երկաթ, քանոն, ոսկի, թթվածին
     4)  պղինձ, ջուր, արծաթ, մեթան
  2. Ո՞ր շարքում է գրված ֆոսֆոր, թթվածին, ածխածին, երկաթ և ազոտ քիմիական տարրերի նշանները.
    1
    ) F, C, P, Si, Na
    2) O, C, Li, K, Ba
    3) P, O, C, Fe, N
    4) K, Na, P, Fe, C
  3. Երկրագնդի կեղևում  թթվածնի  և  սիլիցիումի  զանգվածային  բաժինները  հավասար  են  0,48    և  0,28, համապատասխանաբար: Երկրակեղևում  թթվածնի  ատոմների  թիվը  քանի՞ անգամ   է  մեծ  սիլիցիումի ատոմների  թվից.           1)   2                     2) 2,5                          3) 3                            4) 4
  4. Որքա՞ն է  C, H, O, N, P, S  կենսածին  տարրերի  պարունակությունը կենդանի  օրգանիզմում  ըստ  զանգվածի ( %).      1)  24 %                          2)   97%                             3)  76 %                    4)  62%
  5. Ո՞ր մեծությունը  կամ  հատկանիշը  կարող  է  փոփոխվել  քիմիական  ռեակցիաների          ընթացքում.                                              ա) մոլեկուլների  թիվը,          բ)  ատոմների  թիվը,         գ)  նյութի  բնույթը,                 դ)  նյութերի  գումարային  զանգվածը,      ե)  նյութերի  գույնը.             1)  բ,գ,դ                              2)  ա,գ,ե                                   3)  ա,բ,ե                                         4)  բ,գ,դ
  1. Ո՞ր շարքում  են  նյութերը  ներկայացված  ըստ  մարդու  օրգանիզմում  դրանց     զանգվածային   բաժնի  նվազման.      1)  ածխաջրեր, ջուր, սպիտակուցներ, ճարպեր                                                                                                                                                     2) սպիտակուցներ, ջուր, ճարպեր, ածխաջրեր                                                                                                                                                     3) սպիտակուցներ, ածխաջրեր, ջուր, ճարպեր                                                                                                                                                                   4)  ջուր, սպիտակուցներ, ճարպեր, ածխաջրեր

             10.  Ո՞ր շարքում են  չվերականգնվող  բնական  պաշարների  անվանումները.

               1)   բնական  գազ, անտառային  ծածկույթ, օդ, ջուր                                                                                                                                                                                 2)  մաքուր  ջուր, բերրի  հող, նավթ, ածուխ                                                                                                                                                                             

                3)  բույսեր, կենդանիներ, մետաղներ, օդ

               4)  մետաղներ, բնական  գազ, ածուխ, նավթ

 

  1. Քանի՞ քիմիական տարր  է  առաջացնում  հետևյալ  պարզ  նյութերը` թթվածին,  կարբին, սև  ֆոսֆոր,  օզոն,  ալմաստ,  կարմիր  ֆոսֆոր,  ֆուլերեն,   գրաֆիտ,   սպիտակ   ֆոսֆոր.

                 1)  9                     2)  3                         3)  4                     4)  5

 

  1. Ո՞ր քիմիական տարրի  ատոմներն  են  մտնում  թվարկված  բոլոր  նյութերի  բաղադրության    մեջ. նատրիումի  պերօքսիդ, օզոն, ածխածնի(IV) օքսիդ, քլորակիր, ծծմբական  անհիդրիդ,     ազոտական  թթու, ածխաթթու.

           1)    ծծումբ                    2)  քլոր                            3)  թթվածին                          4)  ածխածին

  1. Քանի՞ բարդ  նյութ  է  գրված  հետևյալ  շարքում` ջրածին,  թթու,  գլյուկոզ,  ազոտ,   օսլա,   ացետիլեն,  երկաթ, ածխաթթու գազ,  սպիտակուց,  աղ,  բութան, օզոն,  քրոմի  օքսիդ, կաուչուկ.                                                     1)  5                      2)   7                               3)  8                                     4)   10
  1. Թվարկված   երևույթներից   ո՞րը   ֆիզիկական  չէ.
    1) Ճոճանակի շարժումը                                       3)   մեքենայի ընթացքը                                                  2) փայտի այրումը                                               4)  երկրագնդի պտույտը արեգակի շուրջ

 

  1. Հետևյալ երևույթներից որո՞նք  են  քիմիական.

        ա)  հեղուկ  օդից  ազոտի  ստացումը                                      ե)  երկաթի  ժանգոտումը

բ)  մագնեզիումի  այրումը  թթվածնում                                  զ)  նավթի  թորումը

գ)  յոդի  սուբլիմացումը                                                              է)  նավթի  կրեկինգը

դ)  սոդայի  փոխազդեցությունը  աղաթթվի  հետ

        1)  ա, բ, գ, դ                             2)   բ, դ, ե, է                             3)  բ, դ, ե, զ                        4)  ա, բ, գ, զ

  1. Նշված նյութերից ո՞րն  է  սենյակային  ջերմաստիճանում  գտնվում  հեղուկ  վիճակում.
    1)
    աղ
    2) սնդիկ
    3) շաքարավազ
    4) երկաթ
  2. Համապատասխանեցրե´ք նյութի հատկությունները  և  անվանումը.
                    Հատկություններ           Անվանում
ա)  բնորոշ  հոտով  թափանցիկ  հեղուկ

բ)   ջրում լուծվող  սպիտակ  պինդ  նյութ

գ)  մետաղական  փայլով  պինդ գունավոր  նյութ

դ)  ջրում  քիչ  լուծվող անհոտ, անհամ  գազ

1)   կավիճ

2)   սախարոզ

3)   քացախաքքու

4)   թթվածին

5)   յոդ

6)   քլոր

Ո՞ր շարքի  բոլոր  պատասխաններն  են  ճիշտ.

1)  ա3, բ2, գ5 , դ4                                                    3)   ա3, բ2, գ5 , դ6

2) ա3, բ1, գ6 , դ4                                                    4)   ա6, բ1, գ5 , դ3

  1. Ո՞ր խառնուրդների  բաղադրիչները  կարելի  է  բաժանել  թորման  եղանակով.

ա)  շաքարի  և  կերակրի  աղի  ջրային  լուծույթի

բ)   ամոնիումի  նիտրիտի  ջրային  լուծույթի

գ)   ացետոնի  ջրային  լուծույթի

դ)   ացետոնի  սպիրտային  լուծույթի

ե)  քացախաթթվի  ջրային  լուծույթի

զ)  նավթի

1)  ա,բ,գ,դ                                     2)  բ,գ,դ,ե                               3)  ա,բ,ե,զ                                   4)  գ,դ,ե,զ

  1. Համապատասխանեցրեք խառնուրդը  և  դրա  բաղադրիչների  բաժանման  եղանակը.
               Խառնուրդ           Բաժանման  եղանակ
ա) բենզոլ  և  ացետոն

բ) բարիտաջուր

գ) երկաթի  և  ցինկի  փոշիներ

դ) աղ  և  ավազ

  1)  բյուրեղացում

  2)  մագնիսի  ազդեցություն

  3)  թորում

  4)  լուծում, զտում  և  գոլորշացում

  5)  գոլորշացում

 Ո՞ր  շարքի  բոլոր  պատասխաններն  են  ճիշտ.

  1)  ա1, բ2, գ3, դ4               2)  ա4, բ1, գ5, դ3                      3)  ա3, բ5, գ2, դ4                4)  ա3, բ4, գ2, դ1

  1. Ո՞ր խառնուրդների  բաղադրիչները  կարելի  է  բաժանել  շոգիացման  եղանակով.

 ա)  աղաթթվի

 բ)  կերակրի  աղի  ջրային  լուծույթի

 գ ) ամոնիումի  հիդրօքսիդի ջրային  լուծույթի

 դ) կալիումի  յոդիդի  սպիրտային  լուծույթի

 ե) քացախաթթվի  ջրային  լուծույթի

 զ) սպիրտի  ջրային  լուծույթի                                                                           

1)  ա,բ, զ                                 2)  գ, դ                                    3) ա, ե, զ                                4)  բ, դ      

10-3 Նախագծի անվանումը՝  Ատոմի  կառուցվածքը: Քիմիական  տարրերի  պարբերական  օրենքը  և    համակարգը  Read the rest of this entry »

 

Հոկտեմբեր՝ 9-րդ դաս.

7,8- րդ  դաս-ում անցածի կրկնողություն՝  Ֆիզիկական  և  քիմիական  երևույթներ:Քիմիական  տարրերի  պարբերական  օրենքը և համակարգը: Ատոմի բաղադրությունը և էլեկտրոնային  թաղանթի կառուցվածքը: Ատոմի  հատկությունները՝ ատոմի շառավիղ,իոնացման  էներգիա, խնամակցություն  էլեկտրոնի  հանդեպ,հարաբերական էլեկտրաբացասականություն, վալենատականություն  և  օքսիդացման  աստիճան: Նյութի հատկությունները,բաղադրությունը  և կառուցվածքը:Նյութաքանակ՝ մոլ, զանգված, մոլային զանգված, մոլային ծավալ:Քիմիական  կապի  տեսակները:

Դաս  5Գործնական  աշխատանք 4 — Լաբորատոր  փորձեր՝ <<Ֆիզիկական  և  քիմիական  երևույթներ: Քիմիական  ռեակցիայի  տեսակները՝ միացման, քայքայման, փոխանակման,տեղակալման, ջերմանջատիչ և ջերմակլանիչ, վեր-օքս  և  ոչվեր-օքս >>:

Դաս  6.   Քանակական  օրենքները  քիմիայում՝

  • նյութի զանգվածի պահպանման օրենքը (քիմիական  ռեակցիայի  հավասարում և  հաշվարկներ  ռեակցիայի  հավասարումով)
  • Ավոգադրոյի օրենքը(գազային  նյութերով հաշվարկներ՝ մոլային  ծավալ, հարաբերական  խտություն)

Կարևորագույն  քիմիական  հասկացություններըքիմիական  ռեակցիա, հավասարում,  ռեակցիաների ընթացքի  պայմանները  և

հատկանիշները,միացման  և  քայքայման  ռեակցիաներ, ջերմանջատիչ  և

ջերմակլանիչ  ռեակցիաներ:

Ուսուցման  արդյունքը.  Սովորողները  կկարողանան.

  • համեմատել և  տարբերել  քիմիական  ու  ֆիզիկական  երևույթները
  • բացատրել ռեակցիայի  սկսման  և  ընթանալու  պայմանները
  • կազմել քիմիական  ռեակցիաների  հավասարումները  և  տեղադրել  գործակիցները
  • դասակարգել ռեակցիաները` միացման  և  քայքայման, ջերմանջատիչ  և   ջերմակլանիչ  ռեակցիաներ:
  • կատարել  պարզագույն  հաշվարկներ  ըստ  քիմիական  ռեակցիայի  հավասարման:

Դաս  7-8 <<Քիմիական տարրերի պարբերական օրենքը   և  պարբերական  համակարգի  ֆիզիկական իմաստը>>.

Բնութագրեք  հետևյալ  տարրերը ջրածին, ածխածին, ազոտ, թթվածին, քլոր, ալյումին, նատրիում, կալիում, կալցիում, սիլիցիում,ֆոսֆոր,ծծումբ, երկաթ, մանգան, պղինձ, արծաթ, ոսկի....

քիմիական  տարրի  նշանը……. կարգաթիվը….., միջուկի  լիցքը ….., ,հարաբերական ատոմային զանգվածը, մեկ ատոմի զանգվածը m0, ատոմի բաղադրությունը ….

ո՞ր  պարբերության տարր  է ……

ո՞ր  խմբի  և ենթախմբի տարր  է …………

ատոմի կառուցվածքը…..

էլեկտրոնային բանաձևը, նաև  քվանտային  բջիջներով

մետաղ է,`թե ոչմետաղ

Ինչպիսի՞  պարզ  և   բարդ նյութերի օրինակներ  գիտեք, որոնց  բաղադրության  մեջ  առկա  են  այդ  տարրի ատոմներ`բերեք  տարբեր  տարրերի  հետ    առաջացրած    միացությունների  բանաձևերը

Տնային աշխատանք՝ բնութագրել  հետևյա տարրերը՝՝ N  9, 13, 15, 24,30,39,52 ըստ սխեմայի:

Դաս 9. Գործնական  աշխատանք   5 — <<Տարբեր   քիմիական  կապերով  մոլեկուլների  և մոդելների  հավաքում  և  քիմիական  միացությունների  բանաձևերի  կազմում ըստ ատոմների վալենտականության>>:

1.Ներքոբերյալ   նյութերում  որոշեք  քիմիական  կապերի  տեսակները, լրացրեք  աղյուսակ1,նյութերը  դասակարգեք  պարզ  և  բարդերի ,անվանեք  և  լրացրեք  աղյուսակ 2.:

H2, HCl, O2, H2O, N2, NH3, CH4, P4, S8, NaCl, Fe, Cu

Աղյուսակ 1.

Ոչբևեռային  կովալենտ  կապ Բևեռային  կովալենտ  կապ Իոնային  կապ Մետաղական  կապ

Աղյուսակ 2.

                   պարզ   նյութ                     բարդ   նյութ

2.Հավաքեք  բոլոր  նյութերի  մոլեկուլների  մոդելները:

Կրկնողություն`<<Քիմիական կապի տեսակները>>

Քննարկվող հարցեր՝

  • Ո՞րն է կովալենտային կապը և նրա տեսակները` ոչբևեռային և բևեռային,օրինակներ
  • Իոնային կապով  ինչպիսի՞  նյութեր  գիտեք
  • Մետաղական կապ  և  մետաղական  բյուրեղացանցով  նյութերի  օրինակներ
  • Ինչպե՞ս  է  առաջանում  ջրածնական կապը

 

Գիտելիքի  ստուգում` թեստ- 1 Read the rest of this entry »

 

Սեպտեմբեր`9-րդ  դաս.

Կրկնողություն`  7,8- րդ  դաս-ում անցածի կրկնողություն՝ Ֆիզիկական մարմին  և  նյութ: Ատոմ, մոլեկուլ, իոն, պարզ  և բարդ նյութեր,անօրգանական և օրգանական  նյութեր: Ֆիզիկական  և  քիմիական  երևույթներ:Քիմիական  տարրերի  պարբերական  օրենքը և համակարգը: Ատոմի բաղադրությունը և էլեկտրոնային  թաղանթի կառուցվածքը: Ատոմի  հատկությունները՝ ատոմի շառավիղ,իոնացման  էներգիա, խնամակցություն  էլեկտրոնի  հանդեպ,հարաբերական էլեկտրաբացասականություն, վալենատականություն  և  օքսիդացման  աստիճան: Նյութի հատկությունները,բաղադրությունը  և կառուցվածքը:Քիմիական  բանաձև, նյութաքանակ՝ մոլ, զանգված, մոլային զանգված, մոլային ծավալ:Քիմիական  կապի  տեսակները:         Քանակական  օրենքները  քիմիայում՝ Read the rest of this entry »

 

10-րդ դաս.-Ամփոփիչ թեստ 1. «Կրկնողություն»

Թեմաներ.         Ֆիզիկական  մարմին  և  նյութ: Նյութերի  դասակարգումը:
Քիմիական տարրերի պարբերական օրենքը  և  համակարգը:Ատոմի
կառուցվածքը:Քիմիական  կապի  տեսակները:
Քիմիական բանաձև: Նյութի  որակական  և  քանակական
բաղադրությունը:

1.Ո՞ր   շարքում   է   գրված  միայն  ֆիզիկական  մարմիններ.

   ա) գիրք, մեխ, ալյումին, ազոտ
   բ) սեղան, գրիչ, տետր, մատանի
   գ) երկաթ, քանոն, ոսկի, թթվածին
  դ) պղինձ, ջուր, արծաթ, ջրածին

  1. Քանի՞ նյութ  է  ներկայացված  հետևյալ  բառակապակցություններումջրի  կաթիլ, պղնձե   թասալյումինե  կաթսա,   ռետինե գնդակպղնձե  կուժ,   սառցե դղյակ.

1)  3                                         2)  6                                           3)  4                                        4) 5

  1. Նշվածներիցո՞ր շարքում   են   գրված  միայն   օրգանական   նյութեր.
        1)
     ջուր, թթվածին, կավիճ, սպիրտ
        2) կերակրի աղ, սպիտակուց, ճարպ, ազոտ
        3) շաքարավազ, քացախաթթու, գլյուկոզ, սպիրտ
       4) սոդա, ջուր, ածխաթթու գազ, բենզոլ

4.  Ինչպիսի՞ ագրեգատային  վիճակում  կարող  է  գտնվել  սնդիկը.                        1)  միայն պինդ  վիճակ

2)   միայն  գազային վիճակում

3)  միայն  հեղուկ  վիճակում

4)  բոլոր  երեք  վիճակներում

  1. Որքա՞ն է ոսկու   ձուլակտորի   զանգվածըորի   ծավալը  2 սմ է, իսկ  ոսկու    խտությունը  19,3 գ/սմ3 է.

     1) 38,6գ                                 2) 9,65գ                          3) 3,86գ                            4) 1,93գ

  1. Ո՞ր շարքում են  գրված  միայն  բարդ  նյութերի  բանաձևեր.

    1)   Al, HCl,  Cu, Na2SO4                                              3)  H2O, N2, O3,  Ni, S8

   2)   AgBr, H2, CaCO3, P4                                               4)  NaOH, CO2, NH3, CuSO4

  1. Ո՞րշարքում  են  առկա  միայն  կովալենտային  կապերով  միացություններ.

     1)  NaCl, HCl, Cl2, NaHCO3                                      3)  H2, NH3, H2O, CH4

    2)  KBr, HNO3, CaO, P4                                            4)  N2, Br2, CuSO4, Fe

  1. Հետևյալ նյութերից չորս  սյունակով  առանձնացրեք  օքսիդները, հիմքերը, թթուներն  ու  աղերը, նշեք  յուրաքանչյուրի  անվանումը.  HNO3,  Na2O,  Ca(OH)2, AgNO3,  BaO,  HCl, CO2, Al2O3, NaHCO3, Fe(OH)2, K2SiO3, NaCl, H2SO4, MgO, NaOH, H3PO4, SO3, CaCl2, CuSO4, Al(OH)3.
      Օքսիդ        Հիմք          Թթու              Աղ
  1. Ո՞ր շարքում  է գրված  ֆոսֆոր, թթվածին, ածխածին, երկաթ և ազոտ   քիմիական     տարրերի նշանները.

    1) F, C, P, Si, Na
    2)  O, C, Li, K, Ba
    3)  P, O, C, Fe, N
    4)  K, Na, P, Fe, C

  1. Ո՞ր տարրական  մասնիկներից   է  կազմված  ատոմը.
        1)  միայն էլեկտրոններից
        2)  նեյտրոններից և էլեկտրոններից
        3)  պրոտոններից, էլեկտրոններից և նեյտրոններից
        4)  միայն պրոտոններից
  2. Բնութագրեք հետևյալ ….  տարրի  ատոմը  ըստ  հետևյալ  սխեմայի.

ա)  քիմիական  տարրի  նշանը..
բ կարգաթիվը, միջուկի  լիցքը՝ Z =…
գ)  ատոմի  բաղադրությունը (պրոտոնների, նեյտրոնների, էլեկտրոնների  թիվը)…
դ)  պարբերության  համարը, լրիվ լրացված էներգիական մակարդակների  թիվը….

ե)  խմբի  համարը, ենթախումբը (գլխավո՞ր  է, թե՞ երկրորդական), արտաքին

էներգիական  մակարդակում  էլեկտրոնների  թիվը

զ)  էլեկտրոնների  բաշխումն  ըստ էներգիական  մակարդակների

է)  էլեկտրոնային  բանաձևը (էլեկտրոնների  բաշխումն ըստ էներգիական

մակարդակների  և ենթամակարդակների)

ը ո՞ր հատկություններն  են  ավելի  ուժեղ  արտահայտված` մետաղակա՞ն, թե՞

ոչ մետաղական…                                                                                                             թ)  ինչպիսի՞  պարզ  և  բարդ  նյութերի  օրինակներ  գիտեք, որոնց  բաղադրության  մեջ

առկա  է  այդ   տարրի  ատոմներ

ժ Կատարեք  հաշվարկներ` որոշեք  այդ  տարրի  մեկ  ատոմի  զանգվածը` mo (գ),

տարրի  առաջացրած  օքսիդի  հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածը`Mr,

տարրերի  զանգվածային   հարաբերությունները, զանգվածային  և մոլային բաժինները

օքսիդում):

  1. Համապատասխանեցրեք նյութի  հատկությունները  և  անվանումը.   
                 Հատկությունները             Անվանումը
աբնորոշ  հոտով   թափանցիկ  հեղուկ

բջրում լավ  լուծվող պինդ  նյութ

գմետաղական  փայլով պինդ գունավոր  նյութ

դջրում  քիչ  լուծվող անհոտ, անհամ  գազ

    1)  կավիճ   

    2) սախարոզ

   3) քացախաթթու

   4) թթվածին

   5)  քլոր

   6)  յոդ

    

  1. Հաստատեք կամ հերքեք  պնդումների  ճշմարտացիությունը  օքսիդների  վերաբերյալ.
  • Թթվածին պարունակող  երկտարր  միացություններ են, որոնցում  թթվածնի  օքսիդացման  աստիճանը  -2  է:
  • Բոլոր օքսիդները  ջրում  լուծելի  են:
  • Բոլոր օքսիդները   փոխազդում  են  թթուների  հետ:
  • Հիմնային օքսիդները, փոխազդելով  թթուների  հետ, առաջացնում  են  աղ  և  ջուր:
  • Ըստ CaCO3  CaO  +  CO2  ռեակցիայի հավասարման  ստացված  թթվային  օքսիդի  զանգվածը  ելային  աղի  զանգվածի  56 %- ն  է:
  • Na2O, CO2, N2O5, CaO, SO3  օքսիդների  շարքում  գրված  է  երեք  հիմնային  օքսիդ:
1 2 3 4 5 6
 Ճիշտ  է
 սխալ  է
 չգիտեմ
  1. Համապատասխանեցրեք քիմիական  տարրի  նշանը,  դրա  բարձրագույն  օքսիդի  հիդրատի  ընդհանուր  բանաձևը   և  հիդրատում  տարրի  օքսիդացման  աստիճանը.
 Տարրի  քիմիական 

           նշան                 

  Օքսիդի  հիդրատի             

       ընդհանուր      

         բանաձև

    Տարրի  օքսիդացման        աստիճանը
          ա)  Cu

          բ)   Li

          գ)  Al

          դ)  S

         ե)  N

         1ROH

        2)  R(OH)2

       3)  H2RO4

       4)  H3RO3

       5)  HRO3

     Ա) +3

     Բ)  +1

    Գ)  +4

    Դ)  +2

    Ե)  +6

    Զ)  +5

  Ո՞ր  շարքի  բոլոր  պատասխաններն  են  ճիշտ.                                                                                  1)  ա2Ա, բ1Գ, գ4Ա, դ4Գ, ե4Ե                                          3)  ա3Բ, բ1Դ, գ4Ա, դ3Գ, ե5Դ

       2)   ա2Դ, բ1Բ, գ4Ա, դ3Ե, ե5Զ                                        4)  ա2Դ, բ1Բ, գ4Բ, դ5Զ, ե3Գ

  1. Համապատասխանեցրեք թթվի  անվանումը,  դրանում  ֆոսֆորի  օքսիդացման    աստիճանը  և  էլեկտրոնային  բանաձևը.
       Թթվի  անվանումը    Ֆոսֆորի  օքսիդացման

աստիճանը

       Ֆոսֆորի  ատոմի    էլեկտրոնային  բանաձևը
  ա)  օրթոֆոսֆորական

  բ)  ֆոսֆորային

  գ)  մետաֆոսֆորական

  դ)  երկֆոսֆորական

           1)   0

           2)   +1

           3)   +3

           4)   +5

           5)  —1

           6)  -3

        Ա) 1s22s1

        Բ) 1s22s22p63s2

        Գ) 1s22s22p1

        Դ) 1s22s2

          Ե) 1s22s22p6

Ո՞ր  շարքի  բոլոր  պատասխաններն  են  ճիշտ.

1)  ա4Բ, բ3Բ, գ4Ե, դ4Դ                                                 3)  ա1Ա, բ6Ա, գ4Ե, դ2Դ                          

2)  ա4Ե, բ2Ա, գ1Ա, դ5Գ                                                4)  ա4Ե, բ3Բ, գ4Ե, դ4Ե

16. Տարրի  ROբանաձևով  օքսիդում  թթվածնի  զանգվածային  բաժինը           72,73    %  է:

ա)  Որքա՞ն  է  այդ  տարրի  կարգաթիվը:

բ)   Որքա՞ն  է   ROօքսիդի  մեկ  մոլի  հետ  փոխազդած  կալիումի  հիդրօքսիդի 28 %

զանգվածային  բաժնով  լուծույթի  առավելագույն  զանգվածը:

       Ճիշտ կատարած առաջադրանքների  թիվը   12-16    17-22   23-28     29-30
         Միավորը     4-5     6-7    8-9   9-10

  Առաջադրանքները  Ձեզ  համար  սիրով  կազմեց` 

                                           Վեներա  Հայկի    Խառատյանը